Właściwości zdrowotne lnu

Właściwości zdrowotne lnu

 

Dolegliwości przy których naukowo udowodniono że olej lniany i siemię lniane mogą działać profilaktycznie i leczniczo

Poziom cholesterolu- Olej lniany i siemię lniane mogą obniżać poziom cholesterolu ograniczając ryzyko wystąpienia chorób serca.

Jest to zagadnienie, któremu poświecono najwięcej uwagi w literaturze naukowej. W 2018 roku zespół naukowców [1] z wrocławskiego Uniwersytetu Medycznego przeprowadził badania, w których udział wzięło 150 osób z łagodną hipercholesterolemią. Osoby biorące udział w badaniach zostały podzielone na dwie grupy. Grupa osób stosująca dietę obniżającą cholesterol oraz olej lniany w dawce 15 ml dziennie została skonfrontowana z grupą kontrolną, która stosowała tylko dietę obniżającą poziom cholesterolu. Badania wykazały, że suplementacja olejem lnianym znacznie obniżyła poziom LDL oraz podwyższyła poziom HDL. Podobne wnioski wyciągnięto z badań przeprowadzonych przez zespół lekarzy z Rio de Janeiro [2]. Podwyższony poziom cholesterolu obniża również spożywanie ześrutowanego siemienia lnianego w ilości 15-40g [3,4].

Stany zapalne- Olej lniany łagodzi reakcje zapalne

Australijski naukowiec G.E. Caughey [5] poddał grupę zdrowych osób czterotygodniowym testom. Osoby te codziennie spożywały jedzenie wzbogacone olejem lnianym. Eksperyment ten udowodnił, że im więcej kwasów omega 3 dostarczały osoby tym reakcje zapalne w organizmie były mniejsze. Do oceny użyto wskaźników procesów zapalnych we krwi jak np. interkuliny-1(TNF), której wysoki poziom może podwyższać ryzyko powstania chorób takich jak: reumatyzm, zapalenie stawów, choroby serca. W badaniach wskaźniki te zmniejszyły się o około 30 %. Olej lniany pozytywnie wpływa także na wskaźniki chorób sercowo-naczyniowych np. crp, zmniejszając ryzyko ich wystąpienia [6]. Działanie oleju lnianego udowodniono w przypadku chronicznych stanów zapalnych jak np. reumatyzm. Olej lniany wykazał podobne działanie do środka farmakologicznego zwanego blokerem TNF, który jest stosowany w leczeniu reumatyzmu [7]. Podobne efekty uzyskano podając pacjentom siemię lniane [8]. W trakcie badań prowadzonych w Oksfordzie [9], zespół naukowców odnotował zmniejszenie wskaźnika stanów zapalnych we krwi- selektyny-e. Osoby biorące udział w doświadczeniu przez 12 tygodni spożywały kapsułki z różnymi tłuszczami. Mniejsza zawartość wskaźnika stanu zapalnego selektyny-E została zaobserwowana w grupie spożywającej olej lniany.

Rak piersi- Spożywanie siemienia i oleju lnianego może hamować wzrost komórek rakowych w piersiach.

Zagadnieniu temu wiele uwagi poświecili badacze z uniwersytetu w Toronto[10]. Badania przeprowadzone na kobietach po menopauzie przez profesor Lilian Thompson wykazały, że nowotwór piersi rozrasta się wolniej u kobiet które spożywały siemię lniane w ilości 25 g dziennie. Wyniki te zostały potwierdzone w badaniach na szczurach prowadzonych przez Lindę Wang . Szczurom wszczepiano ludzkie komórki rakowe i sprawdzano działanie diet opartych na lnie na wzrost i metastazę guzów. Pozytywny wpływ odnotowano zarówno w przypadku siemienia jak i oleju [11].

Nowotwór Jelita- Olej lniany i siemię lniane mogą chronić przed nowotworem jelita grubego

Badania przeprowadzone na uniwersytecie w Toronto przez Mazda Jenab, dowiodły że szczury spożywające siemię lniane są w mniejszym stopniu narażone na raka jelita grubego[12]. Ochronne działanie oleju lnianego w przypadku wrzodów jelita grubego wykazał Chandler Dwivedi [13]. U szczurów przy pomocy chemikaliów sztucznie wywoływano nowotwór jelita. Jelita zwierząt karmione olejem lnianym w porównaniu do szczurów karmionych olejem kukurydzianym, charakteryzowały się o połowę mniejszymi zmianami nowotworowymi. Badacze uważają że jest to zasługa kwasów omega-3 i lignianów zawartych w oleju lnianym, które wspomagają działanie enzymu zwanego beta-glukuronidazą. Enzym ten jest odpowiedzialny za usuwanie bakterii, wirusów, komórek nowotworowych i in. szkodliwych materiałów.

Rak prostaty- Siemię lniane opóźnia wzrost nowotworu prostaty

Zespół badaczy z Uniwersytetu Duke’a w Karolinie Północnej wykazał, że spożywanie siemienia lnianego spowalnia rozwój łagodnego przerostu prostaty. W eksperymencie wzięło udział 13 chorych pacjentów, którzy codziennie przez sześć miesięcy spożywali 30 g siemienia lnianego. Związkiem aktywnym, odpowiedzialnym za to przypuszczalnie był hormon roślinny, który może wiązać wolne rodniki.

Zwapnienie arterii- Olej lniany i siemię lniane mogą chronić przed zwapnieniem arterii, zmniejszając ryzyko zawału i udaru

Badania prowadzone przez Paul J. Nestel [15] wykazały, że spożywanie oleju lnianego podwyższa elastyczność żył zapobiegając w ten sposób zwapnieniu arterii. W badaniach brało udział 15 osób z nadwaga. Okres badań został podzielony na cztery czterotygodniowe fazy żywienia. W fazie w której spożywali dużo oleju lnianego naczynia krwionośne były bardziej elastyczne. Według Williama F. Clarka osoby spożywające 30 g siemienia lnianego są znacznie mniej narażone na miażdżycę. Ligniany zawarte siemieniu lnianym chronią przed oksydacją cholesterolu i mogą blokować jego odkładanie się na ścianach naczyń krwionośnych [16].

Nadciśnienie- Regularne spożywanie oleju lnianego może obniżyć ciśnienie krwi.

Peter Singer wykazał [17], że codzienne spożywanie 60 mililitrów oleju lnianego znacząco obniżyło ciśnienie krwi w fazie spoczynkowej. Według badacza kwasy tłuszczowe mogą regulować ciśnienie krwi w organizmie na ponad 10 różnych sposobów. Krew staje się rzadsza, nerki są lepiej ukrwione wzrasta wydalanie sodu, poziom hormonów we krwi jest zbalansowany, a hormony, które podnoszą ciśnienie zostają zneutralizowane. Obniżenie ciśnienia krwi zauważono także w badaniach zespołu z Wrocławia[1] oraz Aten [18] .

Alergia- Regularne spożywanie oleju może zredukować podatność na alergię.

Z badań Donald O. Rudin [19] wynika, że u pacjentów spożywających olej lniany po ośmiu tygodniach zauważono zmniejszenie alergii pokarmowych. Podobne wnioski wyciągnięto z badań na zwierzętach prowadzanych przez Wendy O’Neil [20]. Skarmianie chorych koni na letnią egzemę siemieniem lnianym powodowało wyraźne zmniejszenie swędzących wysypek. Japoński zespół w badaniach na myszach udowodnił, że suplementacja kwasami omega 3 pozyskiwanymi z roślin powodowała obniżenie wskaźnika reakcji elergicznej – immunoglobiny E [21].

ADHD- Olej lniany działa uspokajająco na hiperaktywne dzieci

W badaniach przeprowadzonych przez Kalpana Joshi [22] . Badano wpływ oleju lnianego i witaminy C na zachowanie dzieci u których zdiagnozowano zaawansowane zaburzenie hiperkinetyczne. U wszystkich dzieci zauważono znaczącą poprawę, dzieci były bardziej skupione i mniej impulsywne niż na początku badań . Badania krwi wykazały znaczącą podwyższoną koncentrację kwasów EPA i DHA, które powstają z zwartych w oleju lnianym kwasów alfa-linolenowych ALA. We wcześniejszych badaniach dowiedzione już skuteczności kwasów DHA i EPA przez suplementację tranem w walce z ADHD, jednak jak zauważył zespół badaczy podobne rezultaty uzyskano przez suplementację kwasami ALA pochodzącymi z oleju lnianego.

Cukrzyca- Spożywanie oleju lnianego i siemienia może chronić przed wystąpieniem cukrzycy i uregulować poziom cukru we krwi u osób już chorujących.

Badania przeprowadzone przez zespół badaczy [23] dowiodły że spożywanie 50 g siemienia lnianego może obniżyć ryzyko wystąpienia cukrzycy, ponieważ redukuje wzrost poziomu glukozy we krwi po posiłku. Zatem dzięki suplementacji siemieniem lnianym można obniżyć dawkę insuliny.

Psychika- Olej lniany i siemię lniane mogą poprawiać stan psychiczny

Badania prowadzone przez amerykańskich badaczy [19,24] wykazały, że spożywanie oleju lnianego w ilości od 30 do 90 ml oleju lnianego może łagodzić psychiczne zaburzenia przy schizofrenii, depresji dwubiegunowej i agorafobii. Już po kilku dniach zauważono dużą liczbę zaskakujących przypadków poprawy stanu zdrowia pacjentów. Zmalałą intensywność objawów fizycznych takich jak: szumy uszne, łuszczenie skóry, wrażliwość na zimno, zmęczenie. Poprawa zaburzeń psychicznych nastąpiła znacznie później. Objawy schizofrenii zmniejszyły się po około dwóch tygodniach. W przypadku pacjentów ze schizofrenią paranoidalną pierwsze symptomy takie jak halucynacje przed zasypianiem, paranoiczne myśli zaczęły sie zmniejszać po około 5 tygodniach. Pozytywne oddziaływanie oleju lnianego jest prawdopodobnie spowodowane wysoką zawartością kwasów omega-3 , które odgrywają istotną rolę w procesach przemiany materii zachodzących w mózgu.

Menopauza- Siemię lniane łagodzi dolegliwości związane z menopauzą

W 20002 roku w Kanadzie przeprowadzono sześciomiesięczne badania, w których wzięło udział 25 kobiet z menopauzą. Udowodniono pozytywne oddziaływanie siemienia lnianego. Działanie było podobne do klasycznej terapii hormonalnej, ponadto zredukowane zostały symptomy towarzyszące zmniejszonej zdolności do produkcji estrogenów. Odpowiadają za to zawarte w siemieniu lnianym fitoestrogeny- ligniany, które uzupełniają braki hormonów w organizmie w czasie menopauzy [25].

Bibliografia

[1] Skoczyńska A.H., Gluza E., Wojakowska A., Turczyn B., Skoczyńska M. Linseed oil increases HDL3 cholesterol and decreases blood pressure in patients diagnosed with mild hypercholesterolaemia. Kardiol Pol. 2018;76(8):1242-1250. doi: 10.5603/KP.a2018.0093. Epub 2018 Apr 24

[2] Avelino A.P., Oliveira G.M., Ferreira C.C., Luiz R.R., Rosa G., Additive effect of linseed oil supplementation on the lipid profiles of older adults Clin Interv Aging. 2015 Oct 22;10:1679-85. doi: 10.2147/CIA.S75538. eCollection 2015.

[3] B ierenbaum M.L., Reichstein R., Watkins T.R., Reducing atherogenic risk in hyperlipemic humans with flax seed supplementation: a preliminary report. J Am Cuoll Nutr., 1993 Oct; 12(5): 501-4.

[4] Lucas E.A., Wild R.D., Hammond L.J., Khalil D.A., Juma S., Daggy B.P., Stoecker B.J., Arjmandi B.H. Flaxseed improves lipid profile without altering biomarkers of bone metabolism in postmenopausal women. J Clin Endocrinol Metab. 2002 Apr; 87(4):1527-32.

[5] Caughey G.E., Mantzioris E., Gibson R.A., Cleland L.G., James M.J., The effect on human tumor necrosis factor alpha and interleukin 1 beta production of diets enriched in n-3 fatty acids from vegetable oil or fish oil, Am J Clin Nutr. 1996 Jan;63(1):116-22.

[6] de Oliveira P.A., Kovacs C, Moreira P, Magnoni D, Saleh MH, Faintuch J., Unsaturated Fatty Acids Improve Atherosclerosis Markers in Obese and Overweight Non-diabetic Elderly Patients. Obes Surg. 2017 Oct;27(10):2663-2671. doi: 10.1007/s11695-017-2704-8.

[7] Heiberg M.S., Nordvag B.Y., Mikkelsen K., Rodevand E., Kaufmann C., Mowinckel P., Kvien T.K. The comparative effectiveness of tumor necrosis factor-blocking agents in patients with rheumatoid arthritis and patients with ankylosing spondylitis: a six-month, longitudinal, observational, multicenter study. Arthritis Rheum. 2005 Aug;52(8):2506-12.

[8] Clark W.F., Parbtani A., Huff M.W., Spanner E., de Salis H., Chin-Yee I., Philbrick D.J., Holub B.J.Flaxseed: a potential treatment for lupus nephritis. Kidney Int. 1995 Aug;48(2):475-80.

[9] Thies, F., Miles, E. A., Nebe-von-Caron, G., Powell, J. R., Hurst, T. L., Newsholme, E. A., & Calder, P. C. (2001). Influence of dietary supplementation with long-chain n-3 and n-6 polyunsaturated fatty acids on blood inflammatory cell populations and functions and on plasma soluble adhesion molecules in healthy adults. Lipids, 36(11), 1183-1193.

[10] Thompson L.U. , Chen J.M., Li T., Strasser-Weippl K., Goss P.E., Dietary flaxseed alters tumor biological markers in postmenopausal breast cancer. Clin Cancer Res, 2005 May 15;11(10):3828-35.

[11] Wang L., Chen J., Thompson L.U., The inhibitory effect of flaxseed on the growth and metastasis of estrogen receptor negative human breast cancer xenograftsis attributed to both its lignan and oil components, Int J Cancer. 2005 Sep 20;116(5):793-8.

[12] Jenab M., Thompson L.U., The influence of flaxseed and lignans on colon carcinogenesis and beta-glucuronidase activity. Carcinogenesis, 1996 Jun;17(6):1343-8.

[13] Dwivedi C., Natarajan K., Matthees D.P. Chemopreventive effects of dietary flaxseed oil on colon tumor development. Nutr Cancer. 2005;51(1):52-8.

[14] Demark-Wahnefried W., Robertson C.N., Walther P.J., Polascik T.J., Paulson D.F., Vollmer R.T. Pilot study to explore effects of low-fat, flaxseed-supplemented diet on proliferation of benign prostatic epithelium and prostate-specific antigen. Urology. 2004 May;63(5):900-4.

[15] Nestel P.J., Pomeroy S.E., Sasahara T, Yamashita T, Liang Y.L., Dart A.M., Jennings G.L., Abbey M, Cameron J.D. Arterial compliance in obese subjects is improved with dietary plant n-3 fatty acid from flaxseed oil despite increased LDL oxidizability. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 1997 Jun;17(6):1163-70.

[16] Clark W.F., Parbtani A, Huff M.W., Spanner E, de Salis H, Chin-Yee I, Philbrick D.J., Holub B.J. Flaxseed: a potential treatment for lupus nephritis. Kidney Int. 1995 Aug;48(2):475-80.

[17] Singer P., Jaeger W, Berger I, Barleben H, Wirth M, Richter-Heinrich E, Voigt S, Gödicke W., Effects of dietary oleic, linoleic and alpha-linolenic acids on blood pressure, serum lipids, lipoproteins and the formation of eicosanoid precursors in patients with mild essential hypertension. J Hum Hypertens. 1990 Jun;4(3):227-33.

[18] Paschos G.K., Magkos F, Panagiotakos DB, Votteas V, Zampelas A. Dietary supplementation with flaxseed oil lowers blood pressure in dyslipidaemic patients. Eur J Clin Nutr. 2007 Oct;61(10):1201-6. Epub 2007 Jan 31

[19] Rudin D. The major psychoses and neuroses as omega-3 essential fatty acid deficiency syndrome: substrate pellagra. Biol Psychiatry. 1981 Sep;16(9):837-50.

[20] O’Neill W, McKee S, Clarke A.F. Flaxseed (Linum usitatissimum) supplementation associated with reduced skin test lesional area in horses with Culicoides hypersensitivity. Can J Vet Res. 2002 Oct;66(4):272-7.

[21] Jun Kunisawa, Makoto Arita, Takahiro Hayasaka, Takashi Harada, Ryo Iwamoto, Risa Nagasawa, Shiori Shikata, Takahiro Nagatake, Hidehiko Suzuki, Eri Hashimoto, Yosuke Kurashima, Yuji Suzuki, Hiroyuki Arai, Mitsutoshi Setou, and Hiroshi Kiyono Dietary ?3 fatty acid exerts anti-allergic effect through the conversion to 17,18-epoxyeicosatetraenoic acid in the gut, Sci Rep. 2015; 5: 9750.

[22] Joshi K., Lad S., Kale M., Patwardhan B., Mahadik S.P., Patni B., Chaudhary A., Bhave S., Pandit A. Supplementation with flax oil and vitamin C improves the outcome of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2006 Jan;74(1):17-21. Epub 2005 Nov 28.

[23]Cunnane S.C., Ganguli S., Menard C., Liede A.C., Hamadeh M.J., Chen Z.Y., Wolever T.M., Jenkins D.J. High alpha-linolenic acid flaxseed (Linum usitatissimum): some nutritional properties in humans. Br J Nutr. 1993 Mar;69(2):443-53.

[24] Stoll A.L., The Omega-3 Connection: The Groundbreaking Antidepression Diet and Brain Program, Fireside Free Press, New York, 2001

[25] Lemay A., Dodin S., Kadri N., Jacques H., Forest J.C., Flaxseed dietary supplement versus hormone replacement therapy in hypercholesterolemic menopausal women, Obstet Gynecol. 2002 Sep;100(3):495-504.