Właściwości zdrowotne czarnuszki

Właściwości zdrowotne czarnuszki

Właściwości zdrowotne nasion i oleju z czarnuszki, które potwierdzono w badaniach naukowych

Nasiona i olej z czarnuszki siewnej już od ponad 2 tyś lat słyną z właściwości zdrowotnych. Islamski prorok Mahomet mówił o niej, że jest lekarstwem na wszystko prócz śmierci. Czarnuszka jest cennym źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Zawiera rzadko występującego w przyrodzie kwas eikozadienowy o działaniu przeciwzapalnym. Poza tym olej z czarnuszki zawiera olejki eteryczne,  witaminę E, beta-karoten, flawonoidy,  sterole, biotynę, garbniki, alkaloidy, saponiny oraz przeciwutleniacze. Jednak najważniejszym związkiem znajdującym się w oleju z czarnuszki jest tymochinon – składnik olejku eterycznego nasion czarnuszki, który ma szerokie działanie prozdrowotne. Przeważnie zawartość olejku jest bardzo zróżnicowana. Nasiona czarnuszki zawierają od 0,5 do 2,5 % olejku eterycznego. Wysoka zawartość olejku eterycznego generuje bardzo intensywny zapach. Takim właśnie zapachem charakteryzują się nasiona pozyskane z tradycyjnych polskich upraw w tym te z naszego gospodarstwa

Czarnuszka siewna ma działanie przeciwcukrzycowe oraz regulujące profil lipidowy 

W 2010 roku [1] badano wpływ nasion czarnuszki na pacjentów z cukrzycą typu 2. W badaniu wzięły udział 94 osoby, które podzielono na 3 grupy. Pacjenci dodatkowo do standardowego leczenia przyjmowali doustnie nasiona czarnuszki w dawce 1, 2 lub 3 g na dzień przez trzy miesiące. Wpływ nasion czarnuszki oceniono na podstawie pomiaru poziomu glukozy we krwi na czczo, poziomu glukozy we krwi 2 godziny po posiłku i glikozylowanej hemoglobiny. Nasiona czarnuszki w dawce 2 g na dzień spowodowały znaczne zmniejszenie parametrów glikemii bez znaczącej zmiany masy ciała. Stężenie glukozy we krwi na czczo było mniejsze średnio o 45, 62 i 56 mg /dl odpowiednio po 4, 8 i 12 tygodniach. Stężenie hemoglobiny glikozylowanej obniżyło się o 1,5% pod koniec 12 tygodni leczenia. Zwiększeniu uległ poziom naturalnie wydzielanej insuliny. Zastosowanie nasion w dawce 1 g na dzień również wykazało tendencję do poprawy wszystkich mierzonych parametrów, natomiast  przy dawce 3 g na dzień nie zaobserwowano różnicy między dawką 2 g. Żadna z dawek zastosowana w badaniu nie wpłynęła negatywnie na funkcje nerek ani wątroby przez cały okres badania.

W badaniach przeprowadzonych przez Ibraheim Z. [3]  porównano działanie rozdrobnionych nasion i oleju z czarnuszki  na niektóre parametry morfologiczne krwi. Badanie przeprowadzono  na grupie młodych kobiet w wieku około 22 lat.  Dowiedziono, że zarówno rozdrobnione nasiona jak i olej powodują istotne obniżenie poziomów glukozy, prolaktyny, triglicerydów i cholesterolu oraz wzrost aktywności gamma glutamylotransferazy (GGT) i alkalicznej fosfatazy (AP).  Ponadto stosowanie rozdrobnionych nasion powodowało  wzrost leukocytów i poziomu hemoglobiny we krwi. Natomiast suplementacja olejem powodowała istotny wzrost poziomu hemoglobiny oraz wzrost poziomu aminotransferazy alaninowej (ALAT) i aminotransferazy asparaginianowej (ASAT).

W badaniach przeprowadzonych w 2008 r., 60 pacjentów cierpiących na insulinoopornosc podzielono na dwie grupy . Pierwsza grupa przyjmowała standardowe leki, druga grupa prócz leków przyjmowała dodatkowo 5ml oleju z czarnuszki w dwóch dawkach przez sześć tygodni. W grupie suplementującej olej z czarnuszki wykazano znaczącą poprawę odnośnie takich parametrów jak poziom glukozy na czczo, cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu LDL .

Czarnuszka łagodzi objawy astmy i alergii

W 2007 r. przeprowadzono badania [4] na grupie 29 dorosłych pacjentów chorujących na astmę. Podzielono ich na dwie grupy plecebo i kontrolną. Grupa kontrolna otrzymywała wyciąg z nasion czarnuszki siewnej przez okres 3 miesięcy. Objawy astmy, ich nasilenie, częstotliwość występowania w ciągu tygodnia, obecność świszczącego oddechu oraz mechanikę oddychania PFT badano na pierwszej wizycie, następnie po 45 dniach i na końcu badań. Po drugiej i trzeciej wizycie zaobserwowano zmniejszone objawy alergii: nasilenie astmy, częstotliwość napadów i świszczący oddech, natomiast wartości PFT ulegały normalizacji. Dowiedziono w ten sposób,  że dawki stosowanych leków: w formie inhalacji (kortykosteroidy) i postaci doustnej (ß-agoniści, kortykosteroidy, teofilina) w badanej grupie można było znacznie obniżyć w porównaniu z grupą kontrolną.
Inny zespół naukowców [6] przeprowadził badanie  na 66 pacjentach z alergicznym nieżytem nosa. Pacjentom przez 30 dni podawano ekstrakt pozyskany z oleju z czarnuszki. Po 15 dniach regularnego stosowania zmniejszeniu uległy następujące objawy: przekrwienie błony śluzowej nosa, swędzenie nosa, katar, ataki kichania ,przerost małżowin, bladość błony śluzowej.
W badaniach przeprowadzonych przez Klausa U. [5] wzięło udział 152 pacjentów ze schorzeniami alergicznymi takimi jak : katar, objawy astmy oskrzelowej, egzema atopowa. Pacjenci dorośli przyjmowali od 3 do 4 g oleju z czarnuszki na dobę, natomiast dzieci od 1,5 do 3g oleju na dobę. Po okresie leczenia olejem z czarnuszki zmniejszeniu uległ katar sienny oraz objawy astmy, największą poprawę zauważono u dzieci. 

Czarnuszka obniża ciśnienie krwi

Fallah Huseini i in. zbadali wpływ oleju z czarnuszki na ciśnienie skurczowe i rozkurczowe krwi. W badaniu wzięło udział 70 zdrowych osób w wieku od 34 do 63 lat z ciśnieniem skurczowym od 110 do 140 mmHg i ciśnieniem rozkurczowym w zakresie od 60 do 90 mmHg. Uczestników podzielono na grupę placebo oraz grupę, która otrzymywała 5ml oleju z czarnuszki dziennie przez 8 tygodni. Wyniki wykazały, że w grupie leczonej olejem z czarnuszki wartości ciśnień krwi znacząco spadły w przeciwieństwie do grupy placebo. Średni spadek ciśnienia skurczowego wyniósł 8 %, a rozkurczowego 12 % [22]

Czarnuszka działa przeciwzapalnie w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS)

Kobietom w wieku 20-50 lat cierpiącym na umiarkowane reumatoidalne zapalenie stawów  przez 2 miesiące podawano 1g ekstraktu z oleju  z czarnuszki. Leczenie czarnuszką siewną doprowadziło do znacznego zmniejszenia wskaźnika stanu zapalnego (CRP), zmniejszyła się także liczba obrzękniętych stawów.  Na poziomie komórkowym w układzie odpornościowym zaszły zmiany polegające na przywróceniu równowagi w liczbie limfocytów T. Naukowcy dowiedli więc skuteczność stosowania oleju z czarnuszki w leczeniu RZS poprzez modulację limfocytów T. [7]

Czarnuszka działa przeciwwirusowo

W 2013 r. [14]  przeprowadzono badania  na ludziach chorujących na wirusowe zapalenie wątroby typu C – udowodniono, że podawanie oleju z czarnuszki 3 razy dziennie po 450mg istotnie zmniejszyło miano wirusa HCV w organizmie i poprawiło niektóre parametry laboratoryjne takie jak: albumina, liczba krwinek czerwonych, liczba płytek krwi, poziom glukozy.
Właściwości przeciwwirusowe czarnuszki  potwierdzają również badania przeprowadzone  na zwierzętach zainfekowanych cytomegalowirusem. Po podaniu dootrzewnowo oleju z czarnuszki zainfekowanym myszom zaobserwowano wzrost poziomu alfa-interferonu, limfocytów pomocniczych T oraz liczby makrofagów. Po 10 dniach leczenia obecność wirusa była niewykrywalna w śledzionie i wątrobie, co odróżniało tę grupę od grupy kontrolnej z trwającą infekcją [10, 13].

Czarnuszka działa przeciwbakteryjnie

Szereg badań poświęcono nad przeciwbakteryjnymi właściwościami czarnuszki [10,11,12,13]. Dowiedziono, że olejki eteryczne z nasion hamowały wzrost bakterii patogennych w tym kilkudziesięciu bakterii pasożytujących w jelitach. Aktywne działanie czarnuszki potwierdzono nawet przeciwko gronkowcowi złocistemu. Ponadto odnotowano synergiczne działanie przeciwbakteryjne z takimi antybiotykami jak: spektynomycyną, tobramycyną, erytromycyną, doksycykliną, chloramfenikolem, kwasem nalidyksowym, ampicyliną, linkomycyną.
Przeciwbakteryjne właściwości czarnuszki siewnej potwierdzają badania [15], które przeprowadzono w 2010 r.  Dowiedziono,  że stosowanie 2g nasion czarnuszki dało zbliżone efekty w leczeniu zakażenia Helicobacter Pylorii co standardowa kuracja „potrójna”. 

Czarnuszka działa przeciwgrzybicznie 

Badania laboratoryjne [16,10] wykazały że wyciągi z nasion czarnuszki mają silne właściwości przeciwgrzybiczne.  Hamowały rozwój grzybów z gatunku Epidermophyton floccosum i Microsporum canis Kuraca w sposób porównywalny z antybiotykiem przeciwgrzybicznym gryzeofulwiną. Natomiast wyciąg podawany myszom zainfekowanym Candida albicans hamował wzrost grzyba we wszystkich zarażonych organach. 

Czarnuszka działa przeciwpasożytniczo

Przeprowadzone badania [10, 17]. wykazały, że olejki eteryczne wchodzące w skład nasion czarnuszki wykazywały działanie przeciwtasiemcowe u dzieci chorujących na tasiemczycę. Ponadto olej z czarnuszki był skuteczny w przypadku leczenia zakażenia przywrą Schistosoma mansoni  wpływając na poprawę funkcji wątroby i systemu immunologicznego zmienionych przez infekcję.

Czarnuszka wykazuje właściwości przeciwnowotworowe

Działania przeciwnowotworowego czarnuszki siewnej polega na hamowaniu syntezy kwasów nukleinowych, wpływie na cykl komórkowy, hamowaniu angiogenezy i metastazy, immunostymulacji i pobudzaniu czynności limfocytów oraz makrofagów, stymulacji syntezy cytokin: głównie interleukin, TNF-alfa oraz interferonu, immunoglobulin skierowanych przeciwko antygenom rakowym, a także na wywoływaniu apoptozy w komórkach nowotworowych oraz na działaniu przeciwutleniającym [18].
Wyciągi oraz olejki eteryczne z nasion czarnuszki siewnej, wykazały cytotoksyczność przeciw guzowi puchlinowemu Ehrlicha, chłoniakowi puchlinowemu Daltona, mięsakowi, gruczolakorakowi trzustki, mięsakowi macicy i liniom komórek białaczkowych. Nasiona czarnuszki  obniżały stres oksydacyjny, odpowiedź hiperproliferacyjną i kancerogenezę nerkową wywołaną u szczurów. Doustna suplementacja czarnuszką (50 i 100 mg nasion/kg masy ciała szczura) wywołała spadek peroksydacji lipidów, wzrost poziomu glutationu, enzymów przeciwutleniających oraz obniżenie częstości występowania guzów [19]. Inne badania wykazały skuteczność zawiązków zawartych w czarnuszce w walce z rakiem wątroby i okrężnicy [20, 21]

Czarnuszka wzmacnia odporność

Odporność organizmu to pojęcie ogólne, które można zdefiniować jako zdolność organizmu do obrony przed czynnikami chorobotwórczymi zarówno wewnętrznymi (komórki nowotworowe, zmutowane) jak i zewnętrznymi (wirusy, bakterie, toksyny). Podsumowując wcześniej  przedstawione wyniki prac naukowych, można stwierdzić że czarnuszka działa mobilizująco na nasz układ odpornościowy pobudzając działanie limfocytów, obniżając stany zapalne, łagodząc alergie .Wykazuje działanie przeciwbakteryjne, antywirusowe, przeciwgrzybiczne, przeciwpasożytnicze, a nawet antynowotworowe. 

Inne właściwości czarnuszki

W publikacjach naukowych można znaleźć jeszcze wiele innych informacji na temat prozdrowotnych właściwości czarnuszki takich jak:

-działanie antyoksydacyjne

-działanie przeciwzapalne  

-działanie hepatoochronne

-działanie ochronne na miąższ nerek

-działanie ochronne przed promieniowaniem

Bibliografia

[1] Bamosa AO, Kaatabi H, Lebdaa FM i wsp. Effect of Nigella sativa seeds on the glycemic control of patients with type 2 diabetes mellitus. Indian J Physiol Pharmacol 2010; 54(4):344-54

[2] Ahmad Najmi, Mohammad Nasiruddin, Rahat Ali Khan, and Shahzad F. Haque. Effect of Nigella sativa oil on various clinical and biochemical parameters of insulin resistance syndrome. Int J Diabetes Dev Ctries. 2008 Jan-Mar; 28(1): 11–14.

[3] Ibraheim ZZ. Effect of Nigella sativa seeds and total oil on some blood parameters in female volunteers. Saudi Pharmac J 2002; 10:54-9.

[4] Boskabady MH, Javan H, Sajady M, Rakhshandeh H. The possible prophylactic effect of Nigella sativa sed extract in asthmatic patients. Fund Clin Pharmacol 2007; 21:559-66.

[5] Kalus U, Pruss A, Bystron J, Jurecka M, Smekalova A, Lichius JJ, Kiesewetter H. Effect of Nigella sativa (black seed) on subjective feeling in patients with allergic diseases. Phytother Res 2003; 17:1209-14

[6] Nikakhlagh S, Rahim F, Aryani FH, Syahpoush A, Brougerdnya MG, Saki N.  Herbal treatment of allergic rhinitis: the use of Nigella sativa. Am J Otolaryngol. 2011 Sep-Oct;32(5):402-7. doi: 10.1016/j.amjoto.2010.07.019. Epub 2010 Oct 13.

[7] Kheirouri S1, Hadi V1, Alizadeh M1. Immunomodulatory Effect of Nigella sativa Oil on T Lymphocytes in Patients with Rheumatoid Arthritis. Immunol Invest. 2016 May;45(4):271-83. doi: 10.3109/08820139.2016.1153649. Epub 2016 Apr 21.

[10] Salem ML. Immunomodulatory and therapeutic properties of the Nigella sativa L. seed. International Immunopharmacology 2005; 5(13-14):1749-70

[11]  Khan MA. Chemical composition and medicinal properties of Nigella sativa L. Inflammopharmacology 1999; 7(1):15-35.

[12] Hannan A, Saleem S, Chaudhary S, Barkaat M, Arshad MU. Anti-bacterial activity of Nigella sativa against clinical isolates of methicillin resistant Staphylococcus aureus. J Ayub Med Coll Abbottabad. 2008;20:72–74.

[13] Khan MTH, Ather A. Lead Molecules from natural products: discovery and new trends. Advances in Phytomedicine II. Elsevier Science&Technology 2006

[14] Barakat EM, El Wakeel LM, Hagag RS. Effects of Nigella sativa on outcome of hepatitis C in Egypt. World J Gastroenterol. 2013;19:2529–2536

[15] Eyad M. Salem, Talay Yar, Abdullah O. Bamosa, Abdulaziz Al-Quorain,2 Mohamed I. Yasawy,2 Raed M. Alsulaiman,2 and Muhammad A. Randhawa. Comparative Study of Nigella sativa and Triple Therapy in Eradication of Helicobacter pylori in Patients with Non-Ulcer Dyspepsia. Saudi J Gastroenterol. 2010 Jul; 16(3): 207–214.

[16]. Aljabre SHM, Randhawa MA, Akhtar N, Alakloby OM, Algurashi AM, Aldossary A. Antidermatophyte activity of ether extract of Nigella sativa and its active principle, thymoquinone. J Ethnopharmacol 2005; 101:116-19.

[17] Khan MTH, Ather A. Lead Molecules from natural products: discovery and new trends. Advances in Phytomedicine II. Elsevier Science&Technology 2006.

[18] Vol. 55 No 1 2009. Nigella sativa L. – związki czynne, aktywność biologiczna. DOROTA MAŃKOWSKA, WIESŁAWA BYLKA*. Katedra i Zakład Farmakognozji.

[19]. Khan N, Sultana S. Inhibition of two stage renal carcinogenesis, oxidative damage and hyperproliferative response by Nigella sativa. Eur J Cancer Prev 2005; 14(2):159-68

[20] Thabrew ML, Mitry RR, Morsy MA, Hughes RD. Cytotoxic effects of a decoction of Nigella sativa, Hemidesmus indicus and Smilax glabra on human hepatoma HepG2 cells. Life Sci 2005; 77(12):1319-30. 

[21] Norwood AA, Tan M, May M, Tucci M, Benghuzzi H. Comparison of potential chemotherapeutic agents, 5-fluoruracil, green tea, and thymoquinone on colon cancer cells. Biomed Sci Instrum 2006; 42:350-56.

[22] Huseini HF, Amini M, Mohtashami R, Ghamarchehre ME, Sadeqhi Z, Kianbakht S, et al. Blood pressure lowering effect of Nigella sativa L. seed oil in healthy volunteers: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Phytother Res. 2013;27(12):1849-53.

Dodaj komentarz

Close Menu